- Aktualności -

Ten serwis używa cookies i podobnych technologii.

Brak zmiany ustawienia przeglądarki oznacza zgodę na to.

Zrozumiałem

 

   Dzięki siedemnastej edycji Festiwalu Polonijnych Zespołów Folklorystycznych w Rzeszowie mieliśmy możliwość goszczenia w Kolbuszowej i Porębach Kupieńskich Zespołu Pieśni i Tańca „Karolinka” z Brześcia na Białorusi. W tym leżącym nad Bugiem mieście wielkości Lublina mieszka zaledwie kilka tysięcy Polaków. Zespół „Karolinka” powstał w 1991 roku z inicjatywy Walentyny i Jana Trzeciaków, liczy dziewięćdziesiąt osób i składa się z trzech grup. Trzeciakowie to pasjonaci kultury polskiej, wykształceni w Lublinie choreografowie, którzy przyciągają do zespołu zarówno młodzież polską, jak i osoby innych narodowości zamieszkujących Brześć. W zespole zaangażowane są wszystkie pokolenia rodziny Trzeciaków: dzieci, wnuki i prawnuki.

   Pobyt rozpoczęli od zwiedzania kolbuszowskiego rynku, były zdjęcia z krokodylem i lody. A później krótki pobyt w kolegiacie, spotkanie z proboszczem, połączony z udziałem w końcowej części ceremonii ślubnej. Goście byli zachwyceni wystrojem kościoła w Kolbuszowej, porównywali świątynię do tych, które oglądali w Wilnie. Po kościele młodzież ochoczo wskoczyła do basenu, z którego niełatwo było ich wyciągnąć. Bardzo zainteresował zespół pobyt w skansenie, ze względu na ograniczenia czasowe, skrócony do standardowej jednostki lekcyjnej. Zgodnie z planem polonusi dotarli do Porąb Kupieńskich, których społeczność, pod wodzą sołtysa Krzysztofa Miazgi, organizuje co roku w lipcu festyn ludowy. Liczba bawiących się na placu wiejskim osób na ogół przekraczała kilkakrotnie liczbę stałych mieszkańców wsi. Tak było i tym razem. Sołtys corocznie zamawiał u mieszkającej na skraju wsi babki zielarki pogodę i chociaż w okolicy grad jak gołębie jaja i oberwanie chmury, u niego zawsze jest spokojnie.

   Występujący w dość skromnych warunkach zespół „Karolinka” zaprezentował trzy tańce: narodowy, podlaski i poleski. Poziom występu pokazał widzom, że tancerzom nieobce są szkoły baletowe. Występy tancerzy przeplatały popisy akordeonisty, który na harmonii guzikówce dawał kilkuminutowe koncerty (a przed występem intensywnie się uczył swojego polskiego imieniai nazwiska). Całkowicie spontanicznie przed publicznością wystąpiły także dwie Amerykanki polskiego pochodzenia, spędzające wakacje u dziadków w Kolbuszowej Górnej. Występ skrzypcowy bliźniaczek Angeli i Moniki Chodorowskich z New Jersey był miłą niespodzianką; obie uzdolnione panny, które już niedługo zaczną naukę w college'u są prawnuczkami Władysława Pogody, najbardziej znanego polskiego muzykanta z Huciny. Ojciec dziewczyn i one same to bodajże jedyne osoby z licznego grona dzieci, wnuków i prawnuków skrzypka, którzy kontynuują muzyczną pasję obchodzącego dziewięćdziesiąte siódme urodziny pradziadka Władysława.

   Tancerze „Karolinki” zachwycili liczną publiczność (podobnie jak widownię zebraną na rzeszowskim rynku podczas inauguracji festiwalu) tańcem, strojami, w dużej części wykonywanymi samodzielnie, ale też kresową urodą i kulturą osobistą. W międzynarodowej kolacji w remizie uczestniczyli poseł na sejm, starosta i burmistrz Kolbuszowej, którzy obdarowali zespół pamiątkowymi prezentami, również kolbuszowski Miejski Dom Kultury przygotował praktyczne podarunki dla artystów z wydawnictwami promującymi muzykę lasowiacką. Podczas spotkania sołtys Krzysztof, wyraźnie zmotywowany wsparciem nowej szefowej Koła Gospodyń Wiejskich, podjął się roli wodzireja. Goście zagrali biesiadne utwory i zaśpiewali piękne białoruskie pieśni. Istniejący od bez mała trzydziestu pięciu lat Zespół Ludowy Górniacy zaprosił artystów na swój wrześniowy jubileusz.

   „Karolinka” wyjechała bardzo zadowolona, a od biura festiwalowego otrzymaliśmy mailowe podziękowanie za serdeczne przyjęcie zespołu. Żałujemy, że gościliśmy ich tak krótko, mamy nadzieję na kolejne spotkanie.

 

 

   Muzyka to uniwersalny i zróżnicowany język mający różnych odbiorców, o gustach się nie dyskutuje ale każdego organizatora cieszy gdy jego propozycja trafi do odbiorcy. Radość jest tym większa gdy wykonawców oblegają w dużej liczbie odbiorcy, czerpiący przyjemność, ze sztuki na dobrym poziomie.

   Relacjonując: Adam Bałdych, najlepszy z najlepszych jazzowych skrzypków ze świetnym pianistą, publiczność zasłuchana, wcześniej Romek Puchowski, fenomenalny bluesowy gitarzysta z niespotykanymi gitarami (podobnie jak Bałdych, który oprócz klasycznych skrzypiec użył też wyjątkowego instrumentu). Puchowski grał solo ale jakby ich wielu grało ("a to echo grało"), wesoło nie było bo z zasady blues raczej muzyką radości nie jest. Publiczność zasłuchana i pod wrażeniem! Organizatorów cieszy, że w końcu kolbuszowską imprezę otworzyła lokalna formacja- Wojtek Front Ensemble. Zespół, którego liderem za sprawą kolbuszowianki jest importowany spod Bielska basista, bardzo udanie zadebiutował po zaledwie miesięcznym okresie prób. Następnie: Apostolis Anthymos i jego Miniatures, świetni młodzi instrumentaliści z legendą rockowej, bluesowej i jazzowej sceny, genialnym gitarzystą i perkusistą. Wydawałoby się że już dość tego kulturalnego "nudziarstwa". Gdzież tam znów dźwięki zdobywają widzów. Na koniec: cokolwiek zmęczony prowadzeniem /w tym samym dniu/ krakowskiej nowoorleańskiej jazzowej parady JBBO ze ,,Staszkiem” Breckenridgem. W tym miejscu zachodzi pytanie jak oni to robią że po takim maratonie muzycznym potrafią porwać publiczność do tańca. Imprezę świetnie poprowadziła Elżbieta Lewicka z patronującego od lat imprezie Polskiego Radia Rzeszów, relację telewizyjną z Jazzu nad Nilem 2017, obejrzą odbiorcy TVP 3 w Rzeszowie dzięki redaktor Annie Sabat Pezdan.

   O tym że zarówno publiczność mimo ,,bitych” sześciu godzin słuchania jazzu ciągle czuje niedosyt i jest obecna od początku do końca, nikogo przekonywać nie trzeba wystarczy przyjść i zobaczyć! Stałym sponsorem wydarzenia jest Kazimierz Fryc i firma FiN Sp. z o.o. współorganizatorem rzeszowski WDK, patronatu honorowego udzielił Marszałek Województwa Podkarpackiego Władysław Ortyl, TVP 3 w Rzeszowie i wiele innych mediów. Wśród rewelacyjnej publiczności, można było zauważyć, jak co roku plastyków z kolbuszowskiego pleneru oraz artystów ukraińskich, którzy z talentem malują freski w Albercie. Obecny był poseł Zbigniew Chmielowiec z małżonką, Ewa Draus radna sejmiku województwa oraz dyrektor Marek Jastrzębski (współorganizator) z małżonką.

 

   Organizator wydarzenia Miejski Domu Kultury gratuluje wszystkim udziału w wyjątkowym, nie tylko na miarę Kolbuszowej, wydarzeniu. Cytując grającego na najlepszych światowych festiwalach Adama Bałdycha ,,Słyszałem dużo dobrego o tym festiwalu i nie zawiodłem się, życzę dalszych udanych edycji”.

 

   Dziękujemy publiczności za tworzenie jak co roku genialnej atmosfery a muzykom za traktowanie jej z wyjątkowym szacunkiem!   

 

   Po raz jedenasty społeczność /25 czerwca/ Domatowa uczestniczyła w festynie sobótkowym. Puszczańskie, lasowiackie świętojańskie tradycje ludowe wyraźnie się różniły od zwyczajów innych grup zamieszkujących dawną Polskę. Mnóstwo w nich było magii i ognia. Leśne tereny, które zamieszkiwali, niezbyt były bogate w większe rzeki. Nil który przepływa przez Domatków to niewielki strumyk, cudnie meandrujący skrajem lasu i łąk, którym jednak wianka spuścić się nie da. Lasowiacy z Domatkowa palili wielkie ogniska, okadzali żeby ochronić od gradu i innych nieszczęść pola uprawne.

   Scenariusz, który napisał powstały w 2007 roku Zespół Wolanie, był zlepkiem wspomnień starszych mieszkańców miejscowości dotyczących obyczajów sobótkowych. Rewelacyjnie w tym roku wystąpili uczniowie z miejscowej szkoły. Nieliczna ich grupka pięknie zaśpiewała, powiedziała i zagrała krótkie przedstawienia co dobrze świadczy o pracy nauczycieli. Same superlatywy o występie dzieciaków wypowiedział przybyły z Cisnej renomowany folklorystyczny Zespól ,,Łopienka”, wykonujący po mistrzowsku ludową muzykę polską oraz ukraińską. Po najmłodszych mieszkańcach na scenie pojawiły się mamy i babcie /jeden dziadek/ z Zespołu Wolanie. Przedstawiły skecz "Ucho Sołtysa" opowiadający dość dosadnie o wydarzeniach z życia włodarza jakiejś wsi. Następnym punktem programu zespołu, był występ śpiewaczy. Panie wraz z akompaniującą im na harmonii Izabelą Karkut, sprawnie i melodyjnie zaśpiewały zbiór różnorodnych piosenek, świetnie nawiązując do ludowej tradycji pięknego naturalnego śpiewu ludowego.

   Na koniec wspomniany wcześniej zespół ,,Łopienka” zaprezentował muzykę dawnych mieszkańców Podkarpacia i Małopolski. Podzielony na dwie części koncert, przepleciony był konkursem wicia wianków, w którym z zapałem wzięło udział prawie sto dzieciaków. Miłym akcentem było docenienie przez miejscowych Zespołu Ludowego Wolanie, który obchodzi w tym roku dziesięciolecie swojego istnienia. Kwiaty jubilatom na ręce Grażyny Rozmus, wręczył przewodniczący straży i rady miejskiej Krzysztof Wilk wraz z sołtysem Jackiem Skowronem oraz dyrektorem Wiesławem Sitko z Miejskiego Domu Kultury w Kolbuszowej. Jak co roku dzieciarnia miała możliwość jazdy konnej z czego skorzystała z radością.

   Szefowa zespołu podobnie jak i cała grupa bardzo się wzruszyła a przecież to początek obchodów pierwszego „krzyzika” /jak nazywał okrągłe rocznice, dziś już prawie dziewięćdziesięciosiedmioletni Władysław Pogoda. Na koniec Wolanie i Łopienka odśpiewali sobie nawzajem sto lat /oni też w tym roku obchodzą swoje dziesięciolecie/ i dwieście lat dla Władysława Pogody.

   O sobótkach przypominało ponad dwumetrowej wysokości ognisko dozorowane przez strażaka ochotnika. Wspólnie z Domatkowianami bawił się poseł na sejm Zbigniew Chmielowiec z małżonką. Do pierwszego kwiatu paproci profesjonalnie grał do tańca Zespół Golden Time. Zabawa przednia a i ofiarność sponsorów i organizatorów wyjątkowa.

 

 

   Plener Wiatraki 2017 Szymbark ,,W kasztelu i skansenie” (17 czerwca) to wydarzenie plastyczne dla dzieci i młodzieży szkolnej aktywizujące młode pokolenie twórców. Uczestniczą w nim dzieci i młodzież szkolna z terenu powiatu kolbuszowskiego i sąsiednich. Od pierwszej edycji upłynęło już ćwierć wieku a organizowany przez Miejski Dom Kultury plener cieszy się ciągle popularnością.

   Szymbarska edycja była pod każdym względem wyjątkowa. Pobiliśmy rekord uczestnictwa, po raz pierwszy młodzi artyści pojechali dwoma pełnymi autobusami. Wzbudzili podziw turystów z całej Polski swoją malarską pasją (mimo rekordowo skrajnej "niepogody"). Wyjątkowe życzliwe przyjęcie ze strony kierownictwa placówki etnograficznej dokumentującej dziedzictwo grupy Pogórzan umożliwiło wykonanie prac w podcieniach, sieniach, klepiskach i izbach obiektów. Na zakończenie nastąpiło oblężenie Kasztelu Gładyszów, perły polskiego renesansu. Obiekt wyremontowany i wyposażony w multimedia zainteresował grupę fanów plastyki.

 

   Już w środę (21 czerwca) nastąpił wernisaż prac wykonanych w szymbarskim deszczu. Na wystawie mogliśmy obejrzeć bardzo udane prace. Wszyscy nagrodzeni zostali upominkami, dyplomami, przebojem okazały się lody pochłonięte błyskawicznie przez młodych twórców i ich nauczycieli.

 

Kolejna plenerowa lekcja wrażliwego spojrzenia na świat została z nawiązką odrobiona!

 

      Święty Brat Albert Chmielowski był wyjątkowym człowiekiem, całkowicie oddanym innym ludziom. Artysta obdarzony nieprzeciętnym talentem, który porzucił pędzel i paletę, i całkowicie poświęcił swoje życie biednym i odrzuconym. Widział w brudnym, zagubionym, egzystującym na marginesie społeczeństwa człowieku Chrystusa.

Idea zmarłego sto lat temu świętego przyświecała pospolitemu ruszeniu organizatorów „Fanfar dla Brata Naszego Boga”, wielowątkowego wydarzenia, zorganizowanego dla uczczenia tego wyjątkowego świętego. Po mszy w kolbuszowskim kościele, któremu patronuje brat Albert, w oprawie orkiestr z Ukrainy, Słowacji i Polski, i koncercie przy jego pomniku, głośnymi fanfarami orkiestry na miejskim rynku zaznaczyły swoją obecność w Kolbuszowej.

O czternastej na placu przy Miejskim Domu Kultury zaczęło pachnieć chlebem, podpłomykami
i strawą biwakową. Przy ogniskach i na scenie pojawiły się parafianki z Weryni, Nowej Wsi, Kolbuszowej i Przedborza. Panie z talentem wykonały pieśni religijne i patriotyczne. Po nich na scenie pojawiły się młode śpiewaczki ze Studia Wokalnego Katarzyny Liszcz- Starzec, przed sceną zatańczyły z kolei tancerki z zespołów tanecznych, które prowadzi Anna Puzio. Prezentacje, będące podsumowaniem rocznej pracy wokalistów i tancerzy z kolbuszowskiego domu kultury, były bardzo udane. Malarze fresków, ukraińscy artyści, malujący kościół pw. św. Brata Alberta zaproponowali, ciekawą akcje plastyczną. Namalowany przez nich fresk przedstawiający świętego podzielili na prostokąty, każdy z chętnych do malowania młodych artystów wykonywał jeden fragment /cegiełkę/ fresku. Miło było patrzeć jak ci świetnie wykształceni zawodowi plastycy uczyli dzieci i młodzież mieszania farb w celu uzyskania właściwego koloru. Pokazywali jak nałożyć farbę aby uzyskać właściwą fakturę. Adepci zachwyceni bo dorośli plastycy potraktowali ich z sercem gorącym jak chleb wyjęty wprost z pieca.

Pochwalić pod niebiosa należy panie z Centrum Animacji Społecznej Warsztatów Terapii Zawodowej w Kolbuszowej. Animatorki napracowały się strasznie, a z twarzy nie schodził im uśmiech, podobnie jak dzieciakom, które cieszyły się z okazanego im zainteresowani. Materiałów do animacji wykorzystały kilka razy więcej niż na rzeszowskiej ,,Paniadze”, uszczęśliwiając małych uczestników pikniku. Na scenie pojawiła się w ,,niebiańskich” strojach Młodzieżowa Orkiestra Dęta Miasta Koszyce pod dyrekcją Petera Schürgera, wykonując perfekcyjnie lekko swingujący koncert. Po nich zagrały kolbuszowskie dęciaki /dawniej Walenciaki obecnie Kłodziaki/ pod dyrekcją Krzysztofa Kłody. Mocny koncert z nutką brzmienia cyrkowych big bandów z dawnych lat, którym żadne wzmocnienie potrzebne nie było. Na koniec zagrały Fanfary ze Lwowa, orkiestra złożona z uczniów i nauczycieli lwowskiej szkoły muzycznej pod dyrekcją Adriana Leskowa. Stylizowane na ludowe, trochę rock and rollowe stroje /młody tubista niewiele większy od instrumentu ,,wymiatał” niesamowicie/. Piękny koncert, trzech świetnych, chociaż całkowicie innych, orkiestr. Z dużego miasta, małego miasteczka i metropolii.

Adam Chmielowski późniejszy święty, to bohater powstania styczniowego, podobnie jak Józef Buczek, budowniczy sokolni /obecnie MDK w Kolbuszowej/. Przed sceną pojawiła się harcerska grupa rekonstrukcyjna Żuawów, niezwykle bitnego oddziału z czasów powstania styczniowego pod komendą Macieja Kilarskiego. Nie masz ci w Polsce miłości do czytania książek, czy zainteresowania historią, dlatego takie pokazy popularyzujące wielkie narodowe wydarzenia są bardzo potrzebne. Publiczność zobaczyła pięknych ludzi w strojach z epoki, zobaczyła autentyczną broń, wysłuchała opowieści z wątkiem życiorysu brata Alberta, który w jednej z bitew stracił nogę.

Na zakończenie można było obejrzeć występy grup teatralnych, parafialnej i domu kultury, niestety brak niezbędnych przy tak dużej liczbie mikrofonów, prób /co najmniej dwóch/, spowodowało, że ciekawe przedstawienia o bracie Albercie spaliły na panewce.

Idąc za klimatem muzycznym występujących orkiestr z południa i wschodu Europy, na scenie pojawiły się „Słowiany”, polsko-ukraiński zespół folk-rockowy. Mimo mnóstwa imprez w okolicy na frekwencję nie mogliśmy narzekać, bo naszym poczynaniom przyświecała największa

z gwiazd, gwiazda św. Brata Alberta!

 

 

  W dniu 7 czerwca 2017 roku na Zamku Królewskim w Warszawie Nagrodę im. Oskara Kolberga odebrał jeden z najlepszych ostatnich puszczańskich muzykantów Lasowiak Jan Cebula. Nagrodę wręczył mu osobiście Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego Wicepremier prof. Piotr Gliński.

   Po odbiorze statuetki muzykant zagrał na skrzypcach z charakterystyczną dla siebie wrażliwością tradycyjną kolbuszowską melodię. Ceremonia wręczenia ludowych Oskarów odbyła się w atmosferze wyjątkowego szacunku dla mistrzów kultywowania naszych autentycznych polskich etnicznych tradycji. Podczas ceremonii był moment że sam minister trzymał skrzypce naszemu mistrzowi. Skrzypek znalazł się w gronie trzynastu najwybitniejszych jej przedstawicieli
   z całej Polski. Wieczorem w zamkowych ogrodach mistrz Cebula zagrał ze swoją kapela. Piękna prosta, czysta lasowiacka muzyka zabrzmiała ponownie tym razem na plenerowej scenie, ciesząc warszawską publiczność. Sukces Jana Cebuli to jego, poprzedzone wieloletnią pasją, talentem i pracą osiągnięcie z którego wszyscy powinniśmy być dumni i cieszyć się wraz z nim. To też piękna, wyjątkowa promocja naszej kultury z której powinniśmy być dumni. Tak jak dumne jest
z wyróżnienia kolbuszowskiego ,,skrzypoka”, przyznające tę najważniejszą dla ludowego twórcy nagrodę znakomite gremium.

galeria

1600px dni kolbuszowej2017

 

     Miesiąc czerwiec otworzyły Dni Kolbuszowej 2017. W weekend 3 i 4 dnia tego miesiąca na stadionie sportowym odbyły się imprezy o charakterze kulturalno – rozrywkowym.

   W pierwszym dniu mieliśmy okazję wysłuchać Ziemi Podkarpackiej niestety bez przedszkolaków (a szkoda, bo przesympatyczne panie z Centrum Animacji Społecznej przygotowały ciekawe zabawy a dom kultury mnóstwo upominków). Starsze Panie i Starsi Panowie z Ziemi dziarsko wykonali swój ludowy repertuar, pięknie ubrani w lasowiackie stroje. Wiele godzin prób zaowocowało bardzo udanym występem. Po nich zagościli na scenie Warszawiacy legendarna Kapela Czerniakowska nic dodać nic ująć perfekcyjnie wykonany program przebojów ze ,, stolycy”. Kilka prostych instrumentów: bandżo, skrzypce, kontrabas i harmonika guzikowa w rękach świetnych muzyków, wśród których była legenda polskiego folkloru miejskiego Stanisław Kozera.

   Wysoki poziom muzyczny utrzymał Los Agentos z unikalną harmonijką Roberta Lenerta i z kolbuszowianinem w składzie. Z prawdziwą przyjemnością wysłuchaliśmy utworów Toma Waitsa i innych z dorobku zespołu. Bardzo ciekawie zapowiada się przygotowywana najnowsza płyta grupy, z której materiał zaprezentowali muzycy na scenie. Krosno Sanok Ustrzyki, czyli KSU po raz kolejny goszczące w Kolbuszowej, po raz pierwszy zaprezentowało akustyczny set muzyczny. Na scenie pojawili się również muzycy z klasycznymi instrumentami. Zabrzmiało ciekawie. Zespół zgromadził największą liczbę widzów podczas dwudniowej imprezy.

   Po KSU odbył się, po raz pierwszy w Kolbuszowej, pokaz laserowy. Muzyka zilustrowana najnowszą technologią przeniosła widzów w inny wymiar przestrzeni. Do końca imprezy młodzież bawiła się przy mixach DJ Ducka.

Drugi dzień imprez dni miasta to Festiwal Muzyczny Spinacz, włączony w tym rok w obchody tych dni. Gwiazdą imprezy organizowanej przez Doriana Pika był zespól Lao Che, zespół wyjątkowy i charakterystyczny na naszej scenie muzycznej. Dobrze wypadł Le Moor, miło było usłyszeć legendę jarocińskiej sceny lat osiemdziesiątych Bufeta wraz zespołem Wańka Wstańka.

   Pogoda niestety nie odpuściła, spadł ulewny deszcz, co miało niewątpliwy wpływ na frekwencję podczas imprezy.

 

 

   Organizatorów czwartej edycji Festiwalu Żywej Muzyki na Strun Dwanaście i Trzy Smyki ucieszyła, duża i wrażliwa publiczność zasłuchana w prawdziwie ludową muzykę. Kameralny "Kazimierz” nad Nilem /28 maja 2017/ poprzedziło bardzo interesujące seminarium. Tym razem prelegentami byli dr hab. Tomasz Nowak, dr Kinga Strycharz Bogacz i dr Jacek Jackowski. Tematyka wystąpień różnorodna słuchacze zainteresowani, niestety zabrakło czasu na dyskusje, która przeniosła się do kuluarów.

   Seminarium towarzyszyła świetna atmosfera, czuło się olbrzymi /odwzajemniony/ szacunek dla muzykantów ze strony naukowców. W wykładzie Tomasza Nowaka niezwykle jasnym i przejrzystym brak było, częstego na innych kongresach czy szkoleniach, oderwanych od rzeczywistości dociekań naukowych. Młody naukowiec (od niedawna doktor habilitowany Uniwersytetu Warszawskiego) w sposób klarowny przedstawił swoje "Uwagi o praktyce kapel lasowiackich”. Umiejętność słuchania praktyków to też cecha dobrego naukowca, dzięki której mieliśmy możliwość wzajemnego uzupełnienia swojej wiedzy. Uzupełniliśmy wiedzę naukowców o wymienionym przez Kolberga Jasiu skrzypku z Kolbuszowej o (Janie Muszyńskim). Z kolei dr Jacek Jackowski zaskoczył nas archiwalnymi nagraniami Henryka Kretowicza doskonałego skrzypka z Widełki. W poszukiwaniu nieznanego z nazwiska śpiewaka ,,dziadzi” z tej miejscowości pomógł Marian Selwa kierownik tamtejszej kapeli.

   Dzięki pracy i pasji takich ludzi nauki jak dr Jacek Jackowski z Instytutu Sztuki Polskiej Akademii Nauk w Warszawie, można usłyszeć zarejestrowaną unikalną muzykę wyjątkowych muzykantów, którzy dawno już odeszli. Różnorodności tematyki seminarium dopełniła dr Kinga Strycharz-Bogacz z Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego rozlegle prezentując "Wielkanocne obrzędy i tradycje na Podkarpaciu”.

   Tradycyjna już kompetencja prelegentów, którzy stają się następnie jurorami przesłuchań konkursowych na plenerowej estradzie, wzmocnieni Marią Kulą (z Wojewódzkiego Domu Kultury w Rzeszowie, współorganizatora) i Jolantą Dragan (która na co dzień jest kustoszem w Muzeum Kultury Ludowej w Kolbuszowej) wcześniej pełniła rolę moderatora seminarium. Merytoryczne obrady, tego odmiennego od innych podkarpackich gremiów konkursowych jury dało szansę na udział w ,,kazimierskim i bukowińskim” festiwalu innym muzykantom, mistrzom grania na ludową nutę. Festiwal przebiegł sprawnie i w przyjemnej, przyjaznej tradycyjnej muzyce, jurorom organizatorom i muzykantom atmosferze.

 

Realizacja festiwalu możliwa była dzięki dofinansowaniu ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego

 

 

PROTOKÓŁ FESTIWALU:

 

   W dniu 28 maja 2017 roku na estradzie plenerowej przy Miejskim Domu Kultury w Kolbuszowej odbył się konkurs dla instrumentalistów i kapel ludowych trwający podczas ,,IV Festiwalu Żywej Muzyki na Strun Dwanaście i Trzy Smyki”.

   Organizatorem konkursu był Miejski Dom Kultury w Kolbuszowej, dzięki wsparciu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.


   Występy konkursowe oceniało Jury w składzie:

– Przewodniczący: dr hab. Tomasz Nowak – etnomuzykolog, antropolog tańca

Członkowie:

– dr Kinga Strycharz-Bogacz – etnomuzykolog

– dr Jacek Jackowski – muzyk, muzykolog

– mgr Jolanta Dragan – Kustosz Muzeum Kultury Ludowej w Kolbuszowej

– mgr Maria Kula – etnolog, instruktor WDK w Rzeszowie

 

Do konkursu na podstawie złożonych kart przyjęto osiemnastu instrumentalistów:

1. Hubert Haracz (skrzypce);
2. Aneta Hodór (skrzypce);
3. Ludwik Miśta (klarnet);
4. Paweł Płudowski (skrzypce);
5. Ryszard Wandas (cymbały);
6. Wiesław Malec (skrzypce);
7. Adam Dragan (skrzypce);
8. Marceli Grzegorzak (cymbały);
9. Gabriela Smyka (skrzypce);
10. Kazimierz Żychowski (cymbały);

11. Aleksandra Kuraś (skrzypce);

12. Barbara Sowa (skrzypce);
13. Łukasz Nowiński (skrzypce);
14. Witold Gierlicki (cymbały);
15. Małgorzta Wybraniec (skrzypce);
16. Justyna Bieniek (skrzypce);
17. Kazimierz Marcinek (skrzypce);
18. Lidia Anna Biały (skrzypce); 

 

Do konkursu nie wstawili się następujący instrumentaliści:
Hubert Haracz z Przewrotnego oraz Kazimierz Żychowski z Tarnowca

Jury postanowiło przyznać następujące nagrody:

Trzy równorzędne I nagrody po 300 złotych każda, otrzymują:


- Kazimierz Marcinek - skrzypek z Nockowej;

- Justyna Bieniek – skrzypek z Lubziny;

- Aleksandra Kuraś – skrzypek ze Skrzyszowa;


Dziewięć równorzędnych II nagród po 200 złotych każda, otrzymują:


- Ludwik Miśta – klarnecista z Trzciany;

- Ryszard Wandas – cymbalista z Dynowa;

- Wiesław Malec – skrzypek z Rzeszowa;

- Marceli Grzegorzak – cymbalista z Dynowa;

- Barbara Sowa – skrzypaczka z Dynowa;

- Witold Gierlicki – cymbalista z Tarnowca;

- Łukasz Nowiński – skrzypek z Majdanu Królewskiego;

- Lidia Anna Biały – skrzypaczka z Świlczy;

- Adam Dragan – skrzypek z Kolbuszowej;


Cztery równorzędne III nagrody po 100 zł każda, otrzymuje:


- Aneta Hodór – skrzypaczka z Kolbuszowej Dolnej;

- Gabriela Smyka – skrzypaczka z Tarnowca;

- Małgorzata Wybraniec – skrzypaczka z Rzeszowa;

- Paweł Płudowski – skrzypek z Kolbuszowej;


Nagrody zostały ufundowane przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego


Do konkursu na podstawie złożonych kart przyjęcia i załączonych nagrań muzycznych przyjęto dwanaście poniżej wymienionych kapel:

1. Cmolaskie Chłopoki (skrzypce prym, skrzypce sekund, kontrabas);
2. Kapela Bochenka z Niebylca (skrzypce prym, skrzypce sekund, kontrabas);
3. Kapela Widelanie (skrzypce prym, skrzypce sekund, klarnet, kontrabas);
4. Kapela Karnas z Połomi (skrzypce prym, skrzypce sekund, kontrabas);
5. Kapela Ludowa Rymanowianie (skrzypce prym, skrzypce sekund, kontrabas);
6. Kapela Ludowa Kurasie z Lubziny ((skrzypce prym, skrzypce sekund, cymbały, basy, klarnet);
7. Kapela Ludowa Gacoki (klarnet B, skrzypce prym, kontrabas, cymbały, klarnet B, skrzypce sekund);
8. Kapela Tarnowcoki (cymbały, cymbały, skrzypce prym, skrzypce sekund, kontrabas);
9. Kapela Przewrotniacy ( skrzypce prym, skrzypce sekund, klarnet, kontrabas);
10. Kapela Ludowa Pogórzanie (skrzypce prym, skrzypce sekund, cymbały, basy);
11. Kapela Biała Muzyka (skrzypce prym, skrzypce sekund, kontrabas);
12. Kapela Muzykanty z Trzciany (skrzypce prym, skrzypce sekund, klarnet, kontrabas)


Do konkursu nie wstawiła się następująca kapela:
Kapela Karnas z Połomi.


Jury postanowiło przyznać następujące nagrody:

Dwie równorzędne I nagrody po 600 złotych każda otrzymali:

- Kapela Ludowa Kurasie z Lubziny;

- Muzykanty z Trzciany;


Pięć równorzędnych II nagród po 500 złotych każda otrzymują:

- Kapela Ludowa Widelanie z Widełki;

- Kapela Przewrotnicay z Przewrotnego;

- Kapela Ludowa Pogórzanie;

- Kapela Biała Muzyka z Świlczy;

- Kapela Tarnowcoki z Tarnowca;


Cztery równorzędne III nagrody po 300 złotych każda otrzymują:

- Kapela Cmolaskie Chłopoki z Cmolasu;

- Kapela Bochenka z Niebylca;

- Kapela Ludowa Rymanowianie z Rymanowa;

- Kapela Ludowa Gacoki z Gaci;


Nagrody zostały ufundowane przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego


Inne uwagi i ustalenia Jury:

   Komisja postanowiła rekomendować do reprezentowania województwa podkarpackiego podczas 51 Ogólnopolskiego Festiwalu Kapel i Śpiewaków Ludowych następujących wykonawców:

W kategorii kapel:

- Kapela Ludowa Widelanie z Widełki

W kategorii solista- instrumentalista:

- Witold Gierlicki z Tarnowca

 

   Natomiast do reprezentowania podczas 51 Sabałowych Bajań w Bukowinie Tatrzańskiej komisja postanowiła rekomendować:

- Justyna Bieniek – skrzypek z Lubziny;

- Aleksandra Kuraś – skrzypek ze Skrzyszowa.

 

   Po wysłuchaniu i obejrzeniu wszystkich konkursowych występów Komisja postanowiła sformułować kilka spostrzeżeń i sugestii skierowanych do wszystkich wykonawców.

 

  • dobór instrumentów w kapelach występujących podczas festiwalu a także ich skład był na ogół właściwy, zgodny z tradycją ich występowania w poszczególnych regionach etnograficznych. Jednakże warto unikać np. podwojenia skrzypiec, grających melodię prymu a także grania unisono melodii przez prymistę i instrumentalistę grającego na innym instrumencie w momentach, gdy nie ma to uzasadnienia obrzędowego, melodycznego i wykonawczego;
  • repertuar prezentowany przez kapele i solistów – instrumentalistów na festiwalowej scenie był na ogół dobrany bardzo starannie, aczkolwiek należy zwrócić szczególną uwagę na wykonywanie utworów stanowiących repertuar konkretnego regionu, bez niepotrzebnych zapożyczeń. Szczególną uwagę warto zwrócić na wykorzystywanie tzw. wiązanek melodii, które z reguły nie stanowią dobrego materiału melodycznego i nie są właściwym, reprezentatywnym wyborem do prezentacji konkursowych ze względu na niewielką możliwość pokazu tradycyjnych technik gry i figuracji;
  • na szczególne słowa uznania zasługuje bardzo dobre wykonawstwo poszczególnych utworów, które zaprezentowali uczestnicy festiwalu. W każdej kolejnej edycji festiwalu zauważa się coraz większe zaangażowanie wykonawców w sięganiu do autentycznych, własnych wzorców tradycyjnego muzykowania. Nawiązanie do takich przykładów, osadzonych w tradycji poszczególnych regionów etnograficznych prezentowanych na festiwalowej scenie jest jednym z nadrzędnych celów tejże imprezy. Podczas tegorocznej edycji festiwalu było to bardzo czytelne dla wszystkich znawców i miłośników muzyki tradycyjnej. Większość muzykantów zaprezentowała unikalne umiejętności ludowej figuracji, poczucie rytmu i znakomite wyczucie stylistyki tradycyjnej muzyki i jej wykonawstwa, aczkolwiek wykonawstwo szczególnie młodych muzykantów wymaga jeszcze nabrania doświadczenia muzykanckiego i scenicznego. Warto także zwrócić uwagę na czystość intonacyjną, która niekiedy szwankowała (czasem bardzo wyraźnie), szczególnie przy grze na skrzypcach, ale także na cymbałach czy klarnecie. Trzeba także mocno zaakcentować konieczność zachowania tradycyjnego przekazu melodii. Nie należy w melodiach ludowych stosować zabiegów dynamicznych czy agogicznych, które są nieodłącznym elementem klasycznego wykonawstwa. Ludowe muzykowanie charakteryzuje się pewną swobodą wykonawczą ale stosowanie dynamiki czy np. zwolnienia gry na zakończenie utworu z pewnością nie są pożądanymi elementami tradycyjnego muzykanctwa. Należy też zasugerować konieczność uważnego przyjrzenia się technice gry na instrumentach, szczególnie na skrzypcach, gdzie warto u niektórych wykonawców skorygować sposób smyczkowania. Konieczne jest także zwrócenie szczególnej uwagi na właściwą grę na basach czy kontrabasie. W przeszłości, w kapelach ludowych, był to instrument rytmiczny a dopiero po pojawieniu się strun fabrycznych zaczął pełnić dodatkowo funkcję podstawy brzmienia harmonicznego kapeli. Nie jest on jednak i nigdy nie był instrumentem solowym w tradycyjnej kapeli, o czym warto pamiętać i nieco ograniczyć indywidualne popisy wykonawcze na tym instrumencie, które aczkolwiek bardzo ciekawe, to jednak nie mieszczą się w tradycyjnej roli basów/kontrabasu w ludowym muzykowaniu;
  • warto zaznaczyć, że ogólny wyraz artystyczny oglądanych prezentacji festiwalowych jest bardzo dobry, co warto podkreślić – znacznie wyższy niż w poprzednich edycjach festiwalu. Składa się na niego szereg elementów: wszystkie wyżej wymienione a także sama prezentacja wizualna na scenie. W większości występów dało się zauważyć naturalną spontaniczność i głębokie przeżywanie granej muzyki. Miało to wyraz np. w okrzykach muzykantów, przytupywaniu, mimice twarzy, postawie na scenie. Bardzo istotnym elementem takiej prezentacji jest strój, w jakim prezentowali się poszczególni wykonawcy. Powinien on nawiązywać do regionu, jakiego utwory były wykonywane na scenie festiwalowej lub być odświętną odzieżą wiejską. W większości prezentacji ten wymóg został spełniony aczkolwiek warto zakładać chustę na głowę do stroju mężatki czy zaniechać ubierania stroju panny przez kobiety zamężne. Warto także zrezygnować z nadmiernego makijażu scenicznego u kobiet.

 

   Komisja z satysfakcją stwierdza liczną obecność młodych muzykantów, jeszcze bardziej widoczną niż w poprzednich edycjach festiwalu. Ich gra charakteryzowała się dużą świeżością i spontanicznością. Warto podkreślić, że pomysł myśli przewodniej festiwalu: „grać jak Pogoda” należy ocenić bardzo pozytywnie. Ta formuła sprawdziła się w poprzedniej edycji festiwalu, w tegorocznej widać było już pierwsze próby naśladownictwa muzykowania Władysława Pogody – postaci nietuzinkowej, która może stanowić wzór dla młodego muzykanta, stawiającego pierwsze kroki w trudnej sztuce tradycyjnego wykonawstwa. Warto taką formułę – przybliżania postaci i gry najlepszych muzykantów z Puszczy Sandomierskiej zastosować w kolejnych edycjach tej pożytecznej imprezy. poza tym międzypokoleniowe spotkania muzykantów podczas trwania festiwalu, obserwowana żywa ciekawość młodszych, ich spontaniczne próby naśladowania gry starszych muzykantów obecnych na festiwalu to najlepsza realizacja jego celu, co daje pewność przetrwania najlepszych wzorów ludowego muzykowania i tradycyjnych motywów muzycznych. Komisja podkreśla, że podjęta inicjatywa zorganizowania festiwalu w takiej formule przez Miejski Dom Kultury w Kolbuszowej jest bardzo dobrym pomysłem i może stanowić wzorzec do naśladowania dla innych organizatorów. Szczególnie godnym naśladowania jest pomysł zorganizowania seminarium dla muzykantów, kierowników kapel, animatorów kultury i wszystkich miłośników kultury ludowej. O potrzebie jego organizowania upewnia bardzo liczna obecność zainteresowanych uczestników a także ich żywe zainteresowanie poruszaną tematyką w poszczególnych wystąpieniach seminaryjnych.

Komisja szczególnie podkreśla konieczność i celowość organizowania festiwalu w podobnej formule w latach następnych oraz docenia bardzo wysoki poziom występów.


Komisja gratuluje Organizatorowi – Miejskiemu Domowi Kultury w Kolbuszowej bardzo sprawnego przeprowadzenia imprezy i świetnej organizacji.

 

Szczególne podziękowania Komisja kieruje do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego za finansowe wsparcie festiwalu.

 

Na tym protokół zakończono.


   W dniu 12 maja podczas koncertu na żywo w najpoważniejszym studiu radiowym w Polsce – Studiu im. Witolda Lutosławskiego Programu II Polskiego Radia w Warszawie. Redaktor wydawnictw Mateusz Starzec, w imieniu instytucji, odebrał kolejną, po raz drugi drugą, nagrodę przyznaną Miejskiemu Domowi Kultury w Kolbuszowej. Znamienite Jury tym razem wysoko oceniło trzy płyty „Katalog z III Festiwalu Żywej Muzyki na Strun Dwanaście i Trzy Smyki”, „Samouczek tradycyjnej gry na skrzypcach” Jana Cebuli i trzecią z serii płytę „Muzykanci z Puszczy Sandomierskiej” pt. „Władysław Pogoda z Kapelami”.

   Jury konkursu na najlepszy Fonogram Źródeł 2016 r. w Polsce przyznało kolbuszowskiemu Emdekowi nagrodę za nowatorską, pełną i konsekwentną dokumentację lokalnych tradycji. Trzeba przyznać, że kreatywności nie brakuje też komisji, która już piąty raz w historii konkursu wyróżnia Kolbuszową i musi wymyślić uzasadnienie. Podsumowując, to duża satysfakcja otrzymać w Fonogramie raz pierwsze i dwukrotnie drugie miejsce i zostać również dwa razy wyróżnionym.

   Ochrona niematerialnego dziedzictwa to misja kolbuszowskiej instytucji kultury, dzięki zaangażowaniu i kreatywności środowiska ludowych artystów i pracowników wykonywana i doceniana chociażby w Warszawie.

/jedno z ostatnich zdjęć Walentego Kaziora z Orkiestrą Dętą

 

   W dniu 11 maja 2017 roku o godzinie szesnastej miała miejsce promocja monografii, bo tak można nazwać wydawnictwo Nadleśnictwo Kolbuszowa, pt. "Dzieje leśnictwa w dorzeczu Przyrwy i Zyzogi". Publikacja to pomysł promocyjny kolbuszowskiego nadleśnictwa /wydawcy/ na przekazanie lokalnej społeczności informacji o usunięciu białej plamy w historii regionu. Wydawnictwo, którego autorem jest świetny historyk Wojciech Mroczka, w ciekawy sposób opowiada o dziejach leśnictwa na terenie dawnej Puszczy Sandomierskiej. Temat potraktowany jest niezwykle szeroko i rzetelnie, zawiera nie tylko rys historyczny tych terenów, ale też omawia ich kontekst kulturowy, dokumentuje losy i rolę "ludzi lasu” sięgając od czasów historycznych dawnej puszczy aż po współczesność.

   Zakres i charakter wydawnictwa podsunął leśnikom z Nadleśnictwa Kolbuszowa w Świerczowie pomysł organizacji promocji publikacji w formie wydarzenia naukowo - kulturalnego. Okazało się że leśnicy to nie tylko fachowcy, dbający w sposób przemyślany i profesjonalny o gospodarstwo leśne, ale grupa społeczna aktywnie włączająca się w rozwój innych dziedzin życia społecznego Kolbuszowszczyzny.

   Spośród wielu wymienić należy: Stanisława Białka - /strażnika/ gajowego nowowiejskiego lasu, związanego z miejscowymi instytucjami kultury, wybitnego ludowego muzykanta, skrzypka samouka, wykształconego w wojsku klarnecistę, multiinstrumentalistę, przekazującego z pasją swoją wiedzę i umiejętności następnym pokoleniom, Walentego Kaziora - księgowego nadleśnictwa przez ponad trzydzieści pięć lat prowadzącego Orkiestrę Dętą działającą przy Powiatowym i Miejskim Domu Kultury w Kolbuszowej, pasjonata muzyki, nauczyciela, uzdolnionego wiolonczelistę, twórcę największych sukcesów zespołu, którym dyrygował. Obydwaj leśnicy nie tylko wzorowo wypełniali swoje leśne obowiązki, ale również swoimi muzycznymi pasjami wzbogacili lokalną społeczność, zysując w ten sposób jej szacunek.

 

 

   W części artystycznej czwartkowego wydarzenia usłyszeliśmy najwybitniejszego ucznia Stanisława Białka, Jana Cebulę z Kapelą i Orkiestrę Dętą Miejskiego Domu Kultury w Kolbuszowej, która kiedyś od imienia dyrygenta potocznie nazywana była ,,Walenciakami”. Siedemnastowieczną pieśń myśliwską wykonała sopranistka Katarzyna Liszcz Starzec, której na wiolonczeli kapelmistrza Kaziora towarzyszyła Natalia PotańskaJan Cebula, który 7 czerwca na Zamku Królewskim w Warszawie odbierał będzie najwyższą nagrodę za zasługi dla kultury ludowej im. Oskara Kolberga, jest jednym z najwybitniejszych autentycznych muzykantów. 11 maja zagrał z kapelą w najprostszym składzie kilka utworów ze swojego niezwykle bogatego repertuaru. Sposób gry, wrażliwość mistrza /ucznia gajowego Białka/ zachwyca wszystkich fanów tradycyjnego grania od Tatr po Bałtyk /doceniany i nagradzany był m.in. w Bukowinie Tatrzańskiej, Kazimierzu nad Wisłą, rzeszowskiej telewizji i warszawskim radiu, i przez publiczność najpiękniejszej polskiej filharmonii w Szczecinie/.

   Rozrywkowy Koncert ,,Walenciaków”, idąc śladem łatek przyszywanych przez lokalną społeczność "Kłodziaków” (od nazwiska dyrygenta) zakończył się bisem. Występy muzyczne przeplatały prelekcje doktorów: księdza Sławomira Zycha i Jerzego Majki, dyskusje i ciekawa prezentacja nadleśnictwa.

   Pełna publiczności sala niezależnie od rangi i zajmowanych stanowisk w pełni usatysfakcjonowana opuszczała dom kultury wyposażona w niezwykle ciekawą lekturę. Podobnie jak dr inż. Bartłomiej Peret i jego Leśnicy, sprawcy tego całego zamieszania. Łowcy mózgów z domu kultury dostrzegli możliwość drenażu na potrzeby rozwoju życia instytucji dwóch osób z zielonego gaju, trochę już im znanego zdolnego fotografa i fraszkopisarza.